Meer dan een kwart van Costa Rica is beschermd natuurgebied. De nationale parken zijn daarbij het bekendst, maar het land kent nog veel meer vormen van bescherming. Biologische reservaten, bosreservaten, beschermde zones, wildlife refuges (reservaten voor wilde dieren) en nationale monumenten. Samen vormen ze het SINAC-netwerk, verantwoordelijk voor het behoud van de natuur in Costa Rica. Op deze pagina verzamel ik de natuurreservaten in Costa Rica die ik zelf bezocht heb — vaak kleinschaliger en rustiger dan de grote nationale parken, maar minstens zo bijzonder.
Natuurreservaten Costa Rica
Niet ieder ‘reservaat’ valt overigens onder deze officiële bescherming. Naast de door de overheid erkende gebieden bestaan er in Costa Rica ook talloze particuliere natuurreservaten. Privéterreinen waar gewerkt wordt aan natuur beschermen en herstellen, vaak met een ecotoeristische invulling, maar zonder wettelijke SINAC-status. Beide vormen dragen bij aan het behoud van de natuur, alleen is de juridische bescherming anders geregeld. Ben je benieuwd of een specifiek gebied officieel is aangewezen? Dat is te checken via Protected Planet, een internationale, doorzoekbare database van beschermde gebieden wereldwijd, of via de officiële kaart van SINAC zelf (Spaanstalig).
Juist dat particuliere initiatief is een mooi voorbeeld van hoe toerisme in Costa Rica de natuur ten goede kan komen. Doordat er vraag is naar wandelpaden, gidsen en een stukje ongerepte natuur, kunnen eigenaren van een stuk grond ervoor kiezen om die om te vormen tot reservaat in plaats van te kappen voor vee of gewassen. Hacienda Baru is daar een sprekend voorbeeld van. Wat ooit rijstvelden en weidegrond was, is dankzij ecotoerisme inmiddels teruggegeven aan de natuur, met bijbehorend herstel van planten- en diersoorten. Toerisme wordt zo letterlijk een reden om te behouden in plaats van te kappen. Ook stichting Adopteer Regenwoud werkt volgens dit principe: door regenwoud aan te kopen als buffer rond Nationaal Park Barbilla, wordt land dat anders gekapt zou worden of wordt gebruikt voor de landbouw juist teruggegeven aan de natuur — hier gefinancierd door donateurs en vrijwilligers in plaats van toegangskaartjes, maar met hetzelfde resultaat. Lees hier het interview met medeoprichter Maarten van Adopteer Regenwoud
Op zoek naar de nationale parken van Costa Rica? Bekijk die hier.
Wildlife refuges & officiële reservaten
Curú Wildlife Refuge Nationaal wildlife refuge op het schiereiland Nicoya, bekend om de herten en de rust.
Reserva Natural Cabo Blanco Het oudste beschermde natuurreservaat van Costa Rica, bij Cabuya op Nicoya.
Isla del Caño Biologisch reservaat voor de kust bij Uvita, populair om te snorkelen.
Punta Mona (reservaat Manzanillo) Onderdeel van het wildlife refuge Gandoca-Manzanillo aan de Caribische kust.
Hacienda Baru Sinds 1995 officieel een National Wildlife Refuge bij Dominical, ontstaan uit voormalige rijst- en veeteeltgrond.
Refugio Nacional de Vida Silvestre Ostional Wildlife refuge aan de kust van Nicoya (Guanacaste), opgericht in 1983 ter bescherming van de Olive Ridley zeeschildpad. Bekend om de arribada, de massale nesteling van duizenden schildpadden tegelijk. Beslaat 468 hectare land en 8000 hectare zee, met de stranden Ostional, Nosara, Pelada en Guiones. Lees meer over de schildpadden en de arribada in Ostional
Nationale monumenten
Nationaal Monument Guayabo (Turrialba) Officieel SINAC-beschermd gebied, maar anders dan de rest op deze pagina: geen natuurreservaat maar de grootste en belangrijkste archeologische vindplaats van Costa Rica. Een raadselachtige pre-Columbiaanse nederzetting in tropisch bos bij Turrialba, waarvan niet duidelijk is waarom de bewoners hier kwamen én weer vertrokken. Lees meer over Turrialba en Guayabo
Privé natuurreservaten
Karen Mogensen Nature Reserve Privéreservaat op Nicoya, met wandelpaden langs de rivier naar een waterval.
Cloudbridge Reserve (San Gerardo de Rivas) Privéreservaat aan de voet van de Cerro Chirripó, de hoogste berg van Costa Rica.
Reservaat La Marta Rustig reservaat bij Turrialba, met wandelingen langs verschillende rivieren.
Monte Sky (Orosi) Particulier beheerd natuurgebied met uitzicht in de Orosi vallei; geen officieel SINAC-erkend beschermd gebied, maar wel al jarenlang gericht op natuurbehoud.
Rainmaker Park Privéreservaat bij Quepos met hangbruggen door het regenwoud.
Iyok Ami (Cerro de la Muerte) Klein privéreservaat van 23 hectare op 2800 meter hoogte, grenzend aan nationaal park Tapantí en reservaat Rio Macho.
Adopteer Regenwoud (nabij Nationaal Park Barbilla) Particulier reservaat in de Caribische laaglanden, aangekocht door een Nederlandse stichting als buffer voor Nationaal Park Barbilla en het Inheemse Cabécar Reservaat. Ligt in de bufferzone van de UNESCO-erkende La Amistad Biosfeerreserve, grenzend aan het Werelderfgoed-gebied La Amistad.
Dierenopvang & sanctuaries
Geen officiële beschermde natuurgebieden, maar wel nauw verwant: deze plekken zetten zich in voor het behoud en herstel van wilde dieren in Costa Rica.
Toucan Rescue Ranch Opvangcentrum bij San José, oorspronkelijk gericht op toekans maar inmiddels uitgebreid naar tal van andere vogel- en diersoorten.
Alturas Wildlife Sanctuary 24-uursdierenkliniek tussen Dominical en Uvita, gericht op redden, rehabiliteren en vrijlaten van gewonde en in beslag genomen dieren.
Las Pumas Rescue Center and Sanctuary Opvangcentrum in Guanacaste, opgericht in 1989, dat zo’n 40 tot 50% van de opgevangen dieren met succes weer uitzet in het wild.
Jaguar Rescue Center Opvangcentrum aan de Caribische kust, dat naast dierenzorg ook actief werkt aan het verminderen van elektrocutie-ongelukken bij wilde dieren.