Costa Rica staat bekend om zijn ongekende biodiversiteit: in dit kleine land leeft naar schatting vijf procent van alle diersoorten ter wereld. Van brulapen die je ’s ochtends wakker maken tot walvissen voor de kust en krokodillen in de rivieren: er is enorm veel te zien. Op deze pagina vind je een overzicht van de meest bijzondere diersoorten die je tijdens je reis door Costa Rica kunt tegenkomen, met per soort informatie over waar, wanneer en hoe je ze het beste kunt spotten.
Wil je weten hoe, wat en waar je wilde dieren kunt zien? Lees meer over wilde dieren spotten in Costa Rica.
Ben je op zoek naar de beste bestemmingen om dieren te zien? Bekijk bestemmingen voor dieren in Costa Rica.
Wil je weten wanneer je welk dier het beste kunt zien? Bekijk het overzicht in beste reistijd voor Costa Rica.
Inhoud
Zoogdieren
Vogels
Reptielen & amfibieën
Zeeleven
Waar kun je deze dieren het beste zien?
Welke dieren leven in Costa Rica?
Zoogdieren
Costa Rica telt tientallen soorten zoogdieren, van de kleinste doodshoofdaapjes tot de imposante Baird’s tapir. Veel van deze dieren zijn schuw of vooral ’s nachts actief, wat het spotten net dat beetje spannender maakt.
- Apen — Costa Rica kent vier apensoorten, elk met een eigen leefgebied en gedrag. De kapucijnaap is de meest algemene en dus ook het vaakst te zien, onder meer in Manuel Antonio, op het schiereiland Osa, in Rincón de la Vieja en in Carara — al staat de soort, ondanks die zichtbaarheid, wel als kwetsbaar te boek. Het doodshoofdaapje is het kleinste en tegelijk het meest bedreigde apenvriendje van het land: er zijn nog maar twee bekende populaties, rond Manuel Antonio en op het schiereiland Osa. De slingeraap is juist weer groter, met een verspreidingsgebied over vrijwel heel Costa Rica, maar wordt door zijn snelle bewegingen door de boomtoppen vaker gehoord dan gezien — goede kansen zijn er in Rincón de la Vieja en Tortuguero. Het meest bekend is waarschijnlijk de brulaap, dankzij zijn kenmerkende gebrul dat al vroeg in de ochtend kilometers ver door het bos schalt; deze soort is ook het meest wijdverspreid en daardoor relatief het minst bedreigd.
Apen zijn het meest actief in de vroege ochtend en aan het einde van de middag. Let op: op plekken als Manuel Antonio zijn kapucijners door voedering in het verleden behoorlijk brutaal geworden en duiken ze weleens in onbewaakte strandtassen — houd je spullen dus dicht en dichtbij. - Luiaards — Twee soorten, en misschien wel het meest geliefde dier van het land. Lees alles over luiaards zien in Costa Rica.
- Tapir — De Baird’s tapir is Costa Rica’s grootste landzoogdier en tegelijk sterk bedreigd, vooral door jacht. De beste kans is op het schiereiland Osa, in en rond Corcovado, waar het dier zowel overdag als ’s nachts actief is.
- Miereneter — Costa Rica kent officieel nog twee levende miereneter-soorten: de kleine, boombewonende tamandua (de meest algemene van de twee) en de nog kleinere dwergmiereneter, die vrijwel zijn hele leven ondersteboven tussen de takken doorbrengt. De reuzenmiereneter stond ooit ook op het lijstje, maar geldt inmiddels als uitgestorven in Costa Rica — de laatste bevestigde waarnemingen dateren van de jaren 80, onder meer in Corcovado en Santa Rosa. De twee resterende soorten zijn schuw en vooral in de vroege ochtend actief, wat ze tot een van de moeilijkst te spotten zoogdieren van het land maakt — met een beetje geluk zie je er eentje de weg oversteken of tegen een boomstam op klimmen.
- Neusbeer — De neusbeer, in Costa Rica ook wel coati of pizote genoemd, is met zijn lange, flexibele snuit en geringde staart goed te herkennen — een beetje als een wasbeer met een langere neus. In tegenstelling tot veel andere zoogdieren op deze pagina is de neusbeer juist overdag actief, sociaal (ze leven vaak in groepen) en komt hij door het hele land voor, van koele berggebieden tot warme, droge bossen. Ze zijn bovendien weinig schuw voor mensen, wat de kans op een ontmoeting groot maakt — houd wel je tas en etenswaren goed in de gaten, want neusberen zijn niet vies van een gratis hap.
- Wilde katten — Costa Rica kent zes wilde kattensoorten, van de machtige jaguar — de grootste roofkat van het continent — tot de piepkleine oncilla. Daartussenin zitten de poema, met het grootste verspreidingsgebied van alle zes, de ocelot (in Costa Rica ook wel manigordo genoemd), die relatief het vaakst wordt gezien, de behendig klimmende margay en de jaguarundi, die opvallend genoeg overdag actief is en met zijn slanke lijf meer op een otter lijkt dan op een kat. De meeste van deze katten zijn schuw en nachtelijk, waardoor een directe waarneming zeldzaam is — sporen en cameravallen zijn vaak je beste kans. Het Osa-schiereiland geldt als de beste plekken om meerdere soorten tegelijk te spotten.
Vogels
Met 903 geregistreerde soorten is Costa Rica een van de rijkste vogellanden ter wereld. Van de felgekleurde quetzal tot de immer aanwezige kolibries: er is voor elk niveau vogelaar iets te ontdekken.
- Quetzal — De meest kleurrijke vogel van Costa Rica, te vinden in de nevelwouden van Monteverde en San Gerardo de Dota. Lees alles over de quetzal in Costa Rica.
- Toekans — Costa Rica telt zes toekansoorten, elk met een eigen formaat, leefgebied en verenkleed. De grootste is de Black-mandibled Toucan, herkenbaar aan zijn zwart-gele kop en te vinden in het zuidwesten, noorden en noordoosten van het land. Minstens zo opvallend is de Keel-billed Toucan, met zijn regenboogkleurige snavel — te zien op het schiereiland Nicoya, in het noorden en aan de Caribische kant. Kleiner zijn de twee aracari-soorten: de Collared Aracari, die je bijna overal in het land tegenkomt (behalve aan de Centraal- en Zuid-Pacifische kust), en de Fiery-billed Aracari, die juist alleen in het zuidwesten leeft en, uniek voor een toekan, in groepjes voorkomt. De Northern Emerald Toucanet is de enige groene toekan van het land en houdt van hooggelegen nevelwouden (800-2400 meter), terwijl de zeldzame Yellow-eared Toucanet, met zijn kenmerkende gele “oren”, juist in de laaglanden leeft.
Toekans zijn het meest actief in de vroege ochtend en late middag, en je hoort ze vaak eerder dan je ze ziet — elke soort heeft zijn eigen roep. Goede plekken om ze te spotten zijn Tortuguero, de Zuid-Caribische kust, het schiereiland Osa, Manuel Antonio en La Fortuna. De grootste bedreiging is habitatverlies, aangevuld met illegale vogelhandel bij de zeldzamere soorten. - Ara’s — Costa Rica kent twee inheemse ara-soorten, met heel verschillende vooruitzichten. De Scarlet Macaw — groot, luidruchtig en felgekleurd — is niet bedreigd en zie je vooral aan de Pacifische kant: bij Carara, op het schiereiland Osa en, met een groeiende populatie, steeds vaker rond Dominical. De Great Green Macaw is veel zeldzamer: er resteren minder dan 300 volwassen exemplaren in het wild in Costa Rica, wat de soort de status “ernstig bedreigd” geeft. De betrouwbaarste plek om deze soort te zien is bij Ara Manzanillo aan de Zuid-Caribische kust, waar een herintroductieproject sinds 2010 al zo’n 120 vogels heeft teruggebracht in de natuur — goed voor een toename van 40% in de Costa Ricaanse populatie. De dagelijkse tour start om 15:00 uur.
Beide soorten kampen vooral met habitatverlies en illegale vogelhandel. Naast Ara Manzanillo zetten ook het Macaw Recovery Network en het Scarlet Macaw-programma van Gaia Hotel & Reserve zich in voor herstel van de populaties, en zijn beide ara’s te zien in verschillende opvangcentra door het land. - Kolibrie — Met 52 soorten kom je in vrijwel elk leefgebied van Costa Rica wel een kolibrie tegen. Ze zijn razendsnel en daardoor lastig op de foto te krijgen, maar juist daardoor ook enorm leuk om te observeren.
Reptielen & amfibieën
Van de indrukwekkende Amerikaanse krokodil tot piepkleine, felgekleurde gifkikkers: Costa Rica’s reptielen en amfibieën zijn minstens zo divers als de zoogdieren en vogels.
- Krokodillen — De Amerikaanse krokodil kan hier tot 7 meter lang worden. Lees alles over krokodillen bij Tarcoles.
- Kikkers — Van glaskikkers tot gifkikkers en de iconische Roodoogmakikikker: Costa Rica kent tientallen soorten, vooral actief tijdens het regenseizoen.
- Benieuwd naar zeeschildpadden? Die vind je, ondanks dat het ook reptielen zijn, terug bij Zeeleven.
Zeeleven
- Walvissen — Costa Rica is een van de weinige plekken ter wereld waar je twee keer per jaar bultrugwalvissen kunt spotten. Lees alles over walvissen in Costa Rica.
- Schildpadden — Costa Rica wordt bezocht door vijf soorten zeeschildpadden, die hun eieren leggen op stranden aan beide kusten. De Olive Ridley is de kleinste soort en wereldwijd de meest voorkomende, bekend van de massale arribadas: duizenden schildpadden die vlak voor nieuwe maan tegelijk aan land komen bij onder meer Playa Ostional. De Green Turtle is een van de grootste soorten en nestelt in indrukwekkende aantallen in Tortuguero (meer dan 10.000 vrouwtjes per jaar), met een kleinere, donkerder variant die ook aan de Pacifische kant voorkomt. De Leatherback is de grootste zeeschildpad ter wereld, herkenbaar aan zijn zachte, leerachtige schild in plaats van een hard pantser. De Loggerhead is te herkennen aan zijn opvallend grote, driehoekige kop en komt in Costa Rica uitsluitend aan de Caribische kant voor. De Hawksbill, met zijn prachtig gemarmerde schild, is helaas ook de meest bejaagde soort en staat als ernstig bedreigd te boek.
De nestelperiodes verschillen per soort en per kust, maar met een beetje planning is er bijna het hele jaar door wel een soort actief. Ga altijd met een lokale gids op pad om de dieren zo min mogelijk te storen.
Waar kun je deze dieren het beste zien?
Het kan zo maar gebeuren: wanneer je het misschien niet verwacht zie je een van de mooie dieren van Costa Rica. In de tuin van de accommodatie of wanneer je onderweg bent met de auto en een dier schiet voor je de weg over. Wil je weten waar je een goede kans hebt om verschillende diersoorten in Costa Rica te zien of wat je het beste kunt doen? Bekijk dan onderstaande twee blogs: