Luiaards zien in Costa Rica: voor veel reizigers staat dit met stip op nummer één van hun verlanglijstje. En terecht, want er is bijna niets dat zoveel rust uitstraalt als een luiaard die langzaam door de bomen beweegt (of gewoon urenlang stilhangt). In deze blog vertel ik je alles over de twee soorten luiaards die in Costa Rica leven, waar je de beste kans hebt om er eentje te spotten en waar je op moet letten als je op zoek gaat.
Twee soorten luiaards in Costa Rica
In Costa Rica leven twee verschillende soorten luiaards, en ze verschillen best van elkaar.
De tweetenige luiaard is bruin van kleur en iets groter dan zijn grijze soortgenoot. Deze luiaard is met name ’s nachts actief, wat het lastiger maakt om er eentje in beweging te zien. Daarnaast helpt de kleur van de vacht de luiaard om zich beter te camoufleren. Hij komt bijna overal in het land voor, tot 3000 meter hoogte, met uitzondering van het drogere noordwesten. Wat betreft eetgewoonten heeft de tweetenige luiaard een gevarieerder menu dan zijn drietenige soortgenoot: naast bladeren staat er af en toe ook iets anders op het menu, waardoor deze soort iets meer omnivoor is.
De drietenige luiaard heeft een grijzige vacht en een gezichtje dat altijd lijkt te glimlachen, waardoor het meteen de meest fotogenieke van de twee is. Deze soort is overdag actiever, wat je kansen om er één wakker (of tenminste met open ogen) te spotten flink vergroot. Deze luiaard komt met name voor in tropische regenwoudgebieden en bosgebieden aan de kust. Deze soort is juist een uitgesproken bladeneter en houdt er een strikt herbivoor dieet op na. Cecropiabomen behoren tot hun favoriete voedselbron. Dankzij hun trage stofwisseling kunnen ze goed overleven op dit caloriearme dieet van bladeren.
Wist je trouwens dat luiaards hun eigen lichaamsgewicht niet op de grond kunnen dragen, maar wel verrassend goed kunnen zwemmen? Op het land zijn ze compleet hulpeloos, in het water juist behendig. Zie de video onderaan.
Waar kun je luiaards zien in Costa Rica?
Luiaards komen in grote delen van Costa Rica voor, maar in sommige gebieden is de kans om er een te spotten aanzienlijk groter.
- La Fortuna / Arenal – Rond de vulkaan Arenal is een goede kans op een luiaard. Wij hebben er zelf ook een gespot, verstopt hoog in een boom.
- Monteverde – Ook in dit nevelwoudgebied kun je luiaards tegenkomen, vaak tijdens een wandeling met gids.
- Tortuguero – Aan de Caribische kust, in dit netwerk van kanalen en regenwoud, zie je zowel de bruine als de grijze luiaard.
- Manuel Antonio – Populair park aan de Pacifische kust waar de drietenige luiaard geregeld te zien is, soms zelfs vanaf het pad.
- Cahuita – Ook aan de Caribische kust, met een goede kans op een luiaard tussen het groen van het nationale park. Daarnaast kun je ze ook zien aan het strand, bijv. bij Punta Uva.
- Corcovado / Schiereiland Osa – Een van de meest biodiverse plekken van het land en dus ook een kans op luiaards.
Mijn eigen ervaringen met luiaards zien in Costa Rica
Op ons eerste adres hadden we het geluk dat ze regelmatig van dichtbij te zien waren. Soms zat ik binnen aan tafel te werken, keek ik door het raam naar buiten en dan zag ik er weer een hangen. Onbeschrijfelijk. Ik vond het fascinerend en observeerde ze met plezier, wat natuurlijk een tijdje duurde, zoals je je kunt voorstellen. Wat dat betreft was ik nog echt een toerist hier. Mijn schoonfamilie begreep me niet helemaal, het was voor hen zo gewoon.
Dat jaar gebeurde er iets waarvan ik nooit had verwacht dat ik het zou meemaken: een luiaard die over de snelweg kroop! Ik wist niet wat ik zag… Gelukkig haalde het beestje heelhuids de overkant.
Tips om een luiaard te spotten
Luiaards zijn traag, stil en vallen door hun kleur vaak niet op tussen de bladeren. Toch vergroot je je kans aanzienlijk met een paar simpele tips:
- Ga met een gids. Een lokale gids weet precies waar deze de afgelopen dagen luiaards heeft gezien en herkent de subtiele bewegingen (of juist het complete stilzitten) in de boomtoppen die jij zelf snel over het hoofd ziet.
- Kijk omhoog, en blijf kijken. Luiaards zitten vaak hoog in de bomen en zien er van onderaf uit als een grote bruine of grijze bal met takken. Neem de tijd en scan de boomkruinen rustig af.
- Let op de tijd van de dag. Voor de drietenige (grijze) luiaard heb je overdag de beste kans, terwijl je voor de tweetenige (bruine) luiaard ’s avonds of tijdens een nachtwandeling meer kans hebt.
- Neem een verrekijker mee. Handig om details te zien zonder dat je dicht bij het dier hoeft te komen.
Dierenopvangcentra
Naast luiaards spotten in het wild zijn er in Costa Rica ook opvangcentra die gewonde, verweesde of zieke luiaards verzorgen met als doel ze weer uit te zetten in de natuur. Als dit niet meer mogelijk is, dan blijven de dieren in de opvangcentra. Dit kan een mooie aanvulling zijn op je reis. Let er wel op dat je kiest voor een centrum dat het welzijn van de dieren voorop stelt en geen fysiek contact tussen bezoekers en luiaards toestaat. Costa Rica voert namelijk actief de campagne Stop Animal Selfies om bezoekers bewust te maken van de negatieve impact van het vasthouden of aanraken van wilde dieren.
Lees meer over dierenopvangcentra in Costa Rica
Tot slot
Een luiaard zien in Costa Rica vraagt vooral om geduld, een scherp oog en een beetje geluk. Combineer een bezoek aan een van de bovenstaande gebieden met een gids en de kans is groot dat je uiteindelijk oog in oog staat met (of eigenlijk: omhoog kijkt naar) dit relaxte dier. En zie je er geen? Dan heb je in ieder geval een mooie wandeling door het regenwoud gehad, met alle kans op ander wildlife onderweg.
Lees meer over wilde dieren in Costa Rica
Veelgestelde vragen over luiaards in Costa Rica
Er leven twee soorten: de bruine tweetenige luiaard en de grijze drietenige luiaard.
Manuel Antonio en Cahuita staan bekend als plekken met een hoge kans op een luiaardsighting, maar ook Monteverde, La Fortuna, Tortuguero en Corcovado bieden goede kansen.
De drietenige luiaard is overdag actief en dus overdag beter te zien. De tweetenige luiaard is vooral ’s nachts actief, dus daarvoor is een nachtwandeling geschikter.
Luiaards zijn traag en goed gecamoufleerd, waardoor ze niet altijd makkelijk te spotten zijn. Met een lokale gids en een beetje geduld is de kans echter groot.
Ze ontbreken grotendeels in de droogste delen van de provincie Guanacaste. Omdat ze afhankelijk zijn van dichte boomkronen en een vochtig bosklimaat, leven ze vooral in regenwouden en vochtige bossen. In droge tropische bossen, open landbouwgebieden en boven de boomgrens zijn luiaards zeldzaam of afwezig.
